برق قدرت

کلیات

1- حدود

راکتورهای میراکننده مخصوصاً برای محدود کردن جریان هجومی که در هنگام کلید زنی خازن های شارژ شده و اتصال آنها به شبکه ac ایجاد می گردد، بکار می روند. این راکتورها بصورت سری با خازن ها قرار می گیرند.

در هنگام کار عادی، جریان نامی خازن از داخل راکتور می گذرد. حداکثر جریان مجاز (اضافه جریان) راکتور، برابر با مقدار تعیین شده برای خازن های در استاندارد مربوطه خازن می باشد.

توجه ـ برای کاربردهای خاص خازن، همچون منبع تولید VAR و سیستم های HVDC، اضافه جریان تعریف شده در استاندارد خازن های قدرت معمولاً کاربرد ندارد.

2- طراحی

راکتورهای میراکننده می بایست بصورت تک فاز یا سه فاز، از نوع خشک و خنک شوندگی بصورت طبیعی، با هستة هوایی و جهت نصب در محیط های روباز یا سر بسته ساخته شوند.

 تعاریف

1- جریان دائم نامی I_N

مقدار  جریانی که از داخل راکتور میراکننده می گذرد.

2- جریان هجومی نامی I_IN

دامنه بزرگترین جریان هجومی که برای راکتور میراکننده تعریف شده باشد.

3- اندوکتانس نامی L_N

مقدار اندوکتانسی که در فرکانس سیستم برای راکتور میراکننده تعریف شده است.

4- فاکتور Q

نسبت بین راکتانس و رزیستانس راکتور، در فرکانس و دمای تعیین شده

مقادیر نامی

1- جریان دائم نامی

جریان دائم نامی برای راکتور میراکننده می تواند حداقل برابر با ماکزیمم جریان مجاز خازن انتخاب گردد.

توجه ـ ماکزیمم جریان مجاز بر طبق استاندارد IEC 70 برابر با جریانی است که مقدار  آن، 3/1 برابر مقداری باشد که در موقع ایجاد ولتاژ سینوسی نامی در دو سر خازن برقرار می گردد.

2- جریان هجومی نامی

جریان هجومی نامی، می بایست طوری انتخاب گردد که همة حالات مختلف کلید زنی خازن در آن در نظر گرفته شده باشد. فرکانس تشدید در جریان هجومی مشخص شده،
می بایست تعیین گردد. سازنده راکتور می بایست اطلاعات لازم در مورد فاکتور Q راکتور را در فرکانس مزبور تهیه نماید. راکتور میراکننده می بایست توانایی تحمل آثار دینامیکی ناشی از جریان هجومی نامی را داشته باشد.

توجه 1ـ اثر حرارتی هجومی معمولاً بدون اهمیت می باشد.

توجه 2ـ اگر راکتور میراکننده لازم باشد که تحمل اضافه جریان های بیش از جریان هجومی نامی را داشته باشد، برای مثال جریان ناشی از وقوع خطا در خازن، در آن صورت می بایست دامنه و همچنین چگونگی چنین اضافه جریانهایی تعریف شده باشند.

سطح عایقی

تا تعریف دیگری صورت نگرفته باشد، سطح عایقی به بزرگترین ولتاژ سیستم U_m اطلاق خواهد گردید که راکتور میراکننده به آن سیستم متصل می گردد. اگر یکی از ترمینالهای راکتور میراکننده مستقیماً به زمین متصل گردد در آن صورت به موافقت بین خریدار و سازنده، می تواند عایق غیر یکنواخت بکار برده شود.

افزایش دما

برای راکتورهای میراکننده، حدود افزایش دما بر طبق بخش 9 تعیین می گردد.

 پلاک شناسایی

هر راکتور می بایست مجهز به پلاک شناسایی از جنس فلز ضد آب بوده که در یک محل قابل رویت نصب شده باشد و اطلاعات زیر را مشخص سازد. اطلاعات قرار گرفته در آن می بایست بصورتی پاک نشدنی باشند. (بطور مثال با استفاده از روشهایی همچون حکاکی، قلم زنی و غیره آماده شده باشد)

1- اطلاعاتی که باید برای هر راکتور داده شود

- نوع راکتور

- محل کاربرد آن (در محیط سر بسته یا روباز)

- شماره استاندارد مورد استفاده

- نام سازنده

- شماره سریال سازنده

- سال ساخت

- فرکانس نامی

- جریان دائم نامی

- جریان هجومی نامی

- سطح عایقی

- اندوکتانس  نامی

- فاکتور Q در فرکانس مشخص شده

- کلاس حرارتی عایق (برای راکتورهای نوع خشک)

- افزایش حرارت

- جرم کل

آزمایشها

جهت اطلاعات کلی در مورد آزمایش های معمول، نمونه و خاص به بخش (1-11) مراجعه شود.

1- آزمایش های معمول

1-1- اندازه گیری مقاومت سیم پیچ (سه بخش (5-11) مراجعه شود.

2-1- اندازه گیری اندوکتانس

اندازه گیری می تواند با هر جریان مناسبی، و یا بوسیله پل اندازه گیری، انجام شود. مقدار اندوکتانس نامی، در فرکانس سیستم مشخص می گردد.

3-1- آزمایش تحمل منبع ولتاژ مجزا (به بخش (7-11) مراجعه شود)

4-1- آزمایش تحمل اضافه ولتاژ القایی

این آزمایش می بایست بر طبق بخش (8-11) فقط باستثنا مطلب زیر، انجام گیرد:

ولتاژ آزمایش می بایست دو برابر ولتاژی باشد که در جریان هجومی نامی پیش می آید.

2- آزمایش های نمونه

1-2- آزمایش افزایش دما (به بخش (9-11) مراجعه شود)

2-2- آزمایش ضربه ناشی از صاعقه (طبق بخش (10-11)).

3- آزمایش های خاص

1-3- آزمایش تحمل جریان هجومی

آزمایش می بایست در فرکانس سیستم و بر طبق بخش (11-11) انجام بگیرد.

­2-3- اندازه گیری فاکتور Q

اندازه گیری می بایست با استفاده از روش پل و در فرکانس تشدید تعریف شده برای جریان هجومی انجام شود. به بخش (6-25) مراجعه شود.

تلرانس ها

از صفر تا حداکثر 20+% اندوکتانس نامی